Nasz zespół specjalizuję się w różnych dziedzinach Fizjoterapii

Ból kolana – możliwe przyczyny i kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeuty

Ból kolana może pojawiać się z przodu, wokół lub pod rzepką, po wewnętrznej albo zewnętrznej stronie stawu, a także z tyłu kolana. Może mu towarzyszyć obrzęk, sztywność, ograniczenie ruchu, przeskakiwanie lub uczucie niestabilności.

Miejsce bólu i sytuacje, w których się pojawia, są ważnymi wskazówkami, ale nie wystarczają do samodzielnego ustalenia rozpoznania. Podobne objawy mogą być związane ze stawem, łąkotkami, więzadłami, ścięgnami, mięśniami, nerwami albo bólem rzutowanym z biodra lub kręgosłupa.

W Rehability nie oceniamy kolana wyłącznie na podstawie lokalizacji bólu lub wyniku rezonansu. Bierzemy pod uwagę sposób powstania objawów, ich zachowanie, dotychczasowe obciążenia, możliwości ruchowe i wymagania codziennej aktywności lub sportu.

Gdzie boli kolano

Lokalizacja bólu pomaga ukierunkować badanie, ale nie przesądza o jego przyczynie

Ból kolana z przodu lub wokół rzepki

Ból z przodu kolana może być związany między innymi z bólem rzepkowo-udowym, ścięgnem rzepki lub innymi tkankami znajdującymi się w przedniej części stawu.

Dolegliwości mogą nasilać się podczas:

przysiadu;
biegania i skakania;
wchodzenia lub schodzenia po schodach;
dłuższego siedzenia ze zgiętymi kolanami;
zwiększenia obciążeń treningowych.

Sama obecność bólu z przodu kolana nie oznacza jednak „chondromalacji” ani uszkodzenia chrząstki.

Ból kolana pod rzepką

Miejscowy ból bezpośrednio pod rzepką może dotyczyć ścięgna rzepki, szczególnie gdy pojawia się podczas skakania, lądowania, biegania, przysiadów lub innych czynności wymagających szybkiego generowania siły. U aktywnych dzieci i nastolatków ból położony niżej, w okolicy guzowatości kości piszczelowej, może występować w chorobie Osgooda-Schlattera.

Ból kolana po wewnętrznej stronie

Ból po wewnętrznej stronie może obejmować przyśrodkową część stawu, więzadło poboczne przyśrodkowe, łąkotkę lub okolicę gęsiej stopki. Podobną lokalizację mogą mieć również dolegliwości związane ze zmianami zwyrodnieniowymi.

Znaczenie mają między innymi:

wystąpienie lub brak urazu;
dokładne miejsce największej bolesności;
obecność obrzęku;
ograniczenie ruchu;
reakcja na chodzenie, skręcanie, przysiad i inne obciążenia.

Ból kolana po zewnętrznej stronie

Ból bocznej części kolana może występować między innymi w zespole pasma biodrowo-piszczelowego, szczególnie u biegaczy. Często pojawia się po określonym czasie lub dystansie, ale nie każdy ból zewnętrznej strony kolana jest ITBS. Podczas badania należy uwzględnić również struktury bocznej części stawu, mechanizm urazu, tolerancję obciążeń oraz sposób zachowania objawów podczas aktywności.

Ból z tyłu kolana

Ból lub uczucie napięcia z tyłu kolana może być związane z mięśniami, ścięgnami, strukturami stawu lub torbielą Bakera.

Nowy jednostronny ból i obrzęk łydki, zwłaszcza po operacji, urazie, długim unieruchomieniu lub podróży, wymagają pilnej oceny lekarskiej i różnicowania z zakrzepicą.

Ból kolana przy zginaniu lub prostowaniu

Ból podczas zginania albo prostowania może występować w wielu różnych dolegliwościach. Ważne jest rozróżnienie, czy ruch jest bolesny, czy występuje rzeczywista przeszkoda uniemożliwiająca pełne zgięcie lub wyprostowanie kolana.

Utrata zakresu ruchu, szczególnie po urazie lub z towarzyszącym obrzękiem, wymaga oceny.

Ból kolana przy schodzeniu ze schodów

Schodzenie po schodach zwiększa wymagania wobec mięśni kończyny oraz stawu rzepkowo-udowego. Ból z przodu kolana podczas tej czynności często występuje w bólu rzepkowo-udowym, ale nie jest objawem charakterystycznym wyłącznie dla jednego rozpoznania.

Ból kolana w nocy

Ból odczuwany w nocy może zależeć od pozycji, aktywności wykonanej w ciągu dnia albo aktualnego zaostrzenia dolegliwości.

Konsultacji wymaga zwłaszcza ból, który:

regularnie wybudza ze snu;
narasta i nie zmienia się pod wpływem pozycji;
nie ma wyraźnego związku z ruchem lub obciążeniem;
występuje razem z gorączką, złym samopoczuciem, niewyjaśnioną utratą masy ciała albo innymi objawami ogólnymi.

Ból nocny nie oznacza automatycznie poważnej choroby, ale jego charakter powinien zostać oceniony w szerszym kontekście.

Ból promieniujący do piszczeli, stopy, uda lub biodra

Dolegliwości mogą pochodzić z samego kolana, ale mogą być również związane z nerwami albo bólem rzutowanym z biodra lub kręgosłupa. Drętwienie, mrowienie, zaburzenia czucia lub narastające osłabienie kończyny wymagają szerszej oceny neurologicznej i funkcjonalnej.

Opuchnięte kolano

Obrzęk może pojawić się po urazie lub operacji, w odpowiedzi na nadmierne obciążenie albo w przebiegu choroby stawu. Pilnej konsultacji wymagają szczególnie:

szybko narastający obrzęk po urazie;
gorący, czerwony i mocno bolesny staw;
obrzęk połączony z gorączką lub złym samopoczuciem;
znaczny jednostronny obrzęk łydki;
obrzęk połączony z niemożnością obciążenia nogi.

Ból lub obrzęk ogranicza Twój trening, ruch albo codzienne czynności? Podczas konsultacji ocenimy charakter dolegliwości i ustalimy, czy właściwym kierunkiem będzie fizjoterapia, modyfikacja obciążeń czy dalsza diagnostyka medyczna.

Najczęstsze przyczyny bólu kolana

Poniższe opisy przedstawiają możliwe przyczyny, a nie diagnozę. Podobne objawy mogą występować w różnych problemach, a zmiany widoczne w badaniach obrazowych nie zawsze odpowiadają za odczuwany ból.

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego

Choroba zwyrodnieniowa może powodować ból związany z aktywnością, sztywność, okresowy obrzęk oraz ograniczenie ruchu. Zgodnie z wytycznymi NICE u osób po 45. roku życia rozpoznanie może mieć charakter kliniczny, jeśli występuje ból związany z aktywnością, a poranna sztywność nie występuje lub trwa nie dłużej niż 30 minut. W typowym obrazie wykonywanie badania obrazowego nie zawsze jest konieczne do rozpoczęcia postępowania. Zmiany zwyrodnieniowe nie oznaczają, że należy całkowicie zrezygnować z ruchu. Znaczenie ma odpowiednio dobrana i stopniowana aktywność, uwzględniająca możliwości oraz reakcję stawu.

Sprawdź: Fizjoterapia stawów – informacje o usłudze⁠

Ból rzepkowo-udowy

Ból rzepkowo-udowy jest odczuwany najczęściej wokół lub za rzepką. Zwykle nasila się podczas czynności obciążających kolano w zgięciu, takich jak przysiad, schody, bieganie, skakanie lub dłuższe siedzenie. Nie wynika zawsze z jednej zmiany strukturalnej. Na rozwój i utrzymywanie się objawów mogą wpływać między innymi aktualna tolerancja stawu na obciążenie, siła i możliwości kończyny oraz sposób i tempo zwiększania aktywności. Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym oraz wykluczeniu innych przyczyn przedniego bólu kolana.

Sprawdź: Fizjoterapia stawów – informacje o usłudze

Tendinopatia ścięgna rzepki – kolano skoczka

Tendinopatia ścięgna rzepki zwykle powoduje dobrze zlokalizowany ból, najczęściej w okolicy dolnego brzegu rzepki. Dolegliwości wiążą się często z bieganiem, skakaniem, lądowaniem, przysiadami oraz gwałtowną zmianą obciążeń. Tendinopatia nie oznacza automatycznie zerwania ani nieodwracalnego uszkodzenia ścięgna. W badaniu istotne jest sprawdzenie reakcji na obciążenie, możliwości mięśni kończyny i historii treningowej.

Przeczytaj także: Tendinopatia rzepki – jak leczyć?⁠

Zespół pasma biodrowo-piszczelowego

Zespół pasma biodrowo-piszczelowego jest jedną z możliwych przyczyn bólu po zewnętrznej stronie kolana, szczególnie u biegaczy. Ból może pojawiać się po określonym czasie lub dystansie i ustępować po zakończeniu aktywności. Znaczenie mogą mieć zmiany objętości lub intensywności treningu, bieganie po zbiegach, indywidualna tolerancja tkanek oraz możliwości siłowe kończyny. Nie każdy boczny ból kolana jest związany z pasmem biodrowo-piszczelowym, dlatego rozpoznanie powinno wynikać z badania, a nie wyłącznie z lokalizacji objawów.

Sprawdź: Fizjoterapia dla biegaczy⁠

Uszkodzenie łąkotki

Łąkotka może zostać uszkodzona podczas urazu skrętnego. Zmiany w obrębie łąkotki mogą również rozwijać się stopniowo wraz z wiekiem i występować u osób bez bólu.

Objawy mogą obejmować:

ból w okolicy szpary stawowej;
obrzęk i sztywność;
ograniczenie zginania lub prostowania;
bolesne przeskakiwanie;
rzeczywiste blokowanie kolana.

Samo strzykanie ani wynik rezonansu nie przesądzają, że to łąkotka jest źródłem dolegliwości. Wyniki obrazowania należy interpretować razem z mechanizmem powstania objawów i badaniem klinicznym.

Przeczytaj także: Rehabilitacja po szyciu i wycięciu łąkotki⁠

Uszkodzenie więzadeł krzyżowych

Uszkodzenia więzadeł krzyżowych najczęściej mają charakter urazowy.

W przypadku uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego – ACL – może pojawić się odczucie lub dźwięk trzasku, szybko narastający obrzęk oraz niestabilność kolana. Więzadło krzyżowe tylne – PCL – może zostać uszkodzone między innymi wskutek silnego uderzenia w przednią część zgiętego kolana.

Objawy różnią się zależnie od mechanizmu, rozległości urazu i ewentualnych uszkodzeń współistniejących. Ocena obejmuje badanie kliniczne, a w uzasadnionych przypadkach również diagnostykę obrazową i konsultację ortopedyczną.

Przeczytaj także: Uszkodzenie ACL i łąkotki⁠

Choroba Osgooda-Schlattera

Choroba Osgooda-Schlattera jest częstą przyczyną bólu u aktywnych dzieci i nastolatków w okresie wzrostu. Bolesność i miejscowy obrzęk pojawiają się zwykle na guzowatości kości piszczelowej, poniżej rzepki. Objawy mogą nasilać się podczas biegania, skakania, klękania oraz chodzenia po schodach. Nie oznacza to zazwyczaj konieczności całkowitej rezygnacji z aktywności – jej zakres powinien zostać dopasowany do nasilenia objawów i tolerancji obciążenia.

Ból kolana u dziecka nie powinien być automatycznie określany jako „ból wzrostowy”. Utykanie, gorączka, ból nocny, wyraźny uraz lub utrzymywanie się dolegliwości wymagają oceny medycznej.

Przeczytaj także: Choroba Osgooda-Schlattera⁠

Podchrzęstne złamanie niewydolnościowe kolana

Podchrzęstne złamanie niewydolnościowe kolana – SIFK – może powodować nagły, silny ból bez wyraźnego urazu, najczęściej u osób starszych. Ból zwykle wyraźnie nasila się podczas obciążania kończyny.

W przeszłości część takich przypadków określano jako „spontaniczną martwicę kolana”. Obecnie podchrzęstne złamanie niewydolnościowe oraz martwica kości są rozróżniane, choć w bardziej zaawansowanych przypadkach złamaniu mogą towarzyszyć zmiany martwicze.

To nie jest rozpoznanie do samodzielnego ustalenia. Nagły, silny ból podczas obciążania, szczególnie bez typowego urazu, wymaga konsultacji lekarskiej i odpowiednio dobranej diagnostyki obrazowej.

Torbiel Bakera

Torbiel Bakera jest zbiornikiem płynu w dole podkolanowym. Często wiąże się z innym problemem powodującym zwiększoną ilość płynu w stawie, na przykład chorobą zwyrodnieniową lub zmianami w obrębie łąkotki.

Może powodować uczucie pełności, napięcia, sztywności albo wyczuwalnego zgrubienia z tyłu kolana. Nagły ból i obrzęk łydki nie powinny być automatycznie przypisywane torbieli – wymagają różnicowania między innymi z zakrzepicą.

Dolegliwości okolicy gęsiej stopki

Gęsia stopka znajduje się po wewnętrznej stronie górnej części piszczeli, nieco poniżej stawu kolanowego. Dolegliwości tej okolicy mogą dawać miejscowy ból, czasem nasilający się podczas chodzenia po schodach lub aktywności sportowej.

Podobne objawy mogą pochodzić z łąkotki, więzadła pobocznego przyśrodkowego albo samego stawu. Określenie źródła bólu wymaga badania i nie powinno opierać się wyłącznie na miejscu bolesności.

Sprawdź: Fizjoterapia ścięgien – informacje o usłudze⁠

Ból kolana po urazie, artroskopii lub operacji

Po operacji ból, obrzęk i ograniczenie ruchu mogą być częścią procesu gojenia. Ich przebieg powinien jednak odpowiadać etapowi rehabilitacji i zaleceniom zespołu operującego.

Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają:

nowy albo szybko narastający ból;
gorączka lub pogorszenie samopoczucia;
wyciek z rany lub nasilone zaczerwienienie;
nagłe pogorszenie ruchomości;
znaczny obrzęk nogi lub łydki.

Duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenie lub nagłe pogorszenie stanu z jednoczesnym obrzękiem kończyny wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Sprawdź: Fizjoterapia po operacjach ortopedycznych⁠

Ból kolana u biegaczy

Ból kolana po bieganiu może mieć różne przyczyny i nie powinien być automatycznie nazywany „kolanem biegacza”.

Ból z przodu może być związany między innymi z okolicą rzepkowo-udową lub ścięgnem rzepki. Ból po zewnętrznej stronie może występować w zespole pasma biodrowo-piszczelowego, ale wymaga różnicowania z innymi przyczynami.

W ocenie biegacza znaczenie mają:

zmiany tygodniowego kilometrażu;
zwiększenie intensywności lub liczby treningów;
wprowadzenie podbiegów, zbiegów lub nowej nawierzchni;
zmiana obuwia albo sposobu biegania;
powrót po przerwie, chorobie lub urazie;
tolerancja treningu siłowego i pozostałych aktywności;
czas pojawiania się bólu oraz jego reakcja po treningu.

Warto zanotować, po jakim czasie lub dystansie pojawia się ból, czy zmienia sposób biegu oraz jak długo utrzymuje się po zakończeniu aktywności. Nawracającego bólu, obrzęku lub utykania nie warto wielokrotnie próbować „rozbiegać”.

W Klinice Biegacza Rehability⁠ oceniamy dolegliwości w kontekście historii treningowej, przygotowania motorycznego, sposobu poruszania się, regeneracji i aktualnych celów.

Nie zakładamy z góry, że przyczyną jest technika biegu, „zła stopa” albo pojedynczy słaby mięsień. Analiza biegu jest wykorzystywana wtedy, gdy może wnieść informacje istotne dla danego problemu.

Kiedy warto skonsultować ból kolana?

Konsultację z fizjoterapeutą lub lekarzem warto rozważyć, gdy ból:

utrzymuje się, nawraca albo stopniowo narasta;
ogranicza chodzenie, schody, pracę, sen lub trening;
powoduje utykanie albo zmianę sposobu poruszania się;
pojawił się po skręceniu, upadku, uderzeniu lub innym urazie;
łączy się z utrzymującym się lub nawracającym obrzękiem;
powoduje uczucie niestabilności albo „uciekania” kolana;
uniemożliwia pełne zgięcie lub wyprostowanie;
wiąże się z bolesnym blokowaniem;
występuje z drętwieniem, mrowieniem lub osłabieniem kończyny;
u dziecka powoduje utykanie lub ograniczenie zwykłej aktywności;
po operacji ma nowy charakter lub zamiast stopniowo się zmniejszać, narasta.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc medyczna?

Nie czekaj na planową konsultację fizjoterapeutyczną, jeśli:

po urazie nie możesz obciążyć nogi lub poruszyć kolanem;
kolano jest wyraźnie zniekształcone;
występuje bardzo silny ból lub szybko narastający obrzęk;
kolano pozostaje zablokowane i nie można wykonać pełnego ruchu;
staw jest gorący, czerwony i obrzęknięty, szczególnie z gorączką, dreszczami lub złym samopoczuciem;
pojawił się nagły, jednostronny ból i obrzęk łydki, zwłaszcza po operacji, urazie lub unieruchomieniu.

Jeżeli występują duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenie albo inne objawy zagrożenia życia, zadzwoń pod numer 112 lub 999.

Jak może pomóc fizjoterapia?

Pierwszym etapem jest zebranie informacji o początku objawów, ich zachowaniu, przebytych urazach, aktywności i dotychczasowym leczeniu. W zależności od problemu badanie może obejmować ocenę:

ruchomości kolana i innych części kończyny;
siły i wytrzymałości mięśni;
reakcji kolana na wybrane ruchy i obciążenia;
równowagi, kontroli ruchu i sposobu chodzenia;
wymagań związanych z pracą lub uprawianym sportem;
biodra, stopy lub kręgosłupa, jeśli może mieć to znaczenie dla objawów.

Nie każdy pacjent potrzebuje wszystkich testów ani badania obrazowego. Zakres oceny dobieramy do historii i obrazu klinicznego. W dolegliwościach sportowych analizujemy również niedawne zmiany obciążeń, tolerancję treningu i wymagania dyscypliny. Po operacji postępowanie powinno uwzględniać rodzaj zabiegu, etap gojenia i zalecenia zespołu operującego. Jeżeli objawy wskazują na potrzebę dalszej diagnostyki medycznej, kierujemy pacjenta do lekarza lub innego właściwego specjalisty.

Najczęstsze pytania o ból kolana

Czy ból kolana oznacza uszkodzenie łąkotki?

Nie. Uszkodzenie łąkotki jest jedną z możliwych przyczyn, ale podobne objawy mogą pochodzić ze stawu, więzadeł, ścięgien lub innych tkanek. Samo strzykanie ani pojedynczy wynik rezonansu nie potwierdzają, że łąkotka jest źródłem bólu. Znaczenie mają objawy, mechanizm ich powstania i badanie kliniczne.

Dlaczego kolano boli przy schodzeniu ze schodów?

Schodzenie zwiększa wymagania wobec mięśni uda oraz stawu rzepkowo-udowego. Ból z przodu kolana podczas tej czynności często występuje w bólu rzepkowo-udowym, ale może mieć również inne przyczyny. Sama aktywność prowokująca nie wystarcza do postawienia rozpoznania.

Czy przy bólu kolana można biegać?

Nie ma jednej zasady odpowiedniej dla każdej osoby. Decyzja zależy od przyczyny, nasilenia objawów, występowania obrzęku i reakcji kolana w trakcie oraz po treningu. Bieganie należy przerwać i skonsultować problem, jeśli występują:

świeży uraz;
wyraźny obrzęk;
utykanie;
niestabilność;
blokowanie kolana;
ból zmieniający sposób biegu;
narastanie objawów z kolejnych treningów.

Przy łagodniejszych dolegliwościach czasem możliwa jest czasowa modyfikacja dystansu, tempa lub częstotliwości treningów. Powinna być jednak dobrana do konkretnej sytuacji, a nie wyłącznie na podstawie liczby punktów bólu.

Co oznacza strzykanie i przeskakiwanie w kolanie?

Bezbolesne dźwięki w kolanie są częste i same nie muszą oznaczać uszkodzenia. Oceny wymagają przede wszystkim dźwięki lub przeskakiwanie połączone z:

bólem;
obrzękiem;
niestabilnością;
rzeczywistym blokowaniem;
utratą pełnego ruchu;
wcześniejszym urazem.

Czy ból kolana może pochodzić z biodra albo kręgosłupa?

Tak. Ból odczuwany w kolanie może być rzutowany z biodra lub kręgosłupa. Sposób pracy całej kończyny również może wpływać na wymagania stawiane kolanu. Nie oznacza to jednak, że każdą dolegliwość można wyjaśnić „słabym biodrem”, „złą stopą” albo asymetrią zauważoną bez pełnego badania.

Czy rezonans jest konieczny przy bólu kolana?

Nie zawsze. Wiele dolegliwości kolana można wstępnie ocenić na podstawie wywiadu i badania klinicznego. Badanie obrazowe może być potrzebne między innymi przy podejrzeniu złamania, poważniejszego urazu, infekcji, zmian podchrzęstnych lub wtedy, gdy jego wynik może wpłynąć na dalsze postępowanie. Sam obraz rezonansu nie powinien być interpretowany bez odniesienia do objawów pacjenta.

Czy ból kolana zawsze oznacza, że należy przestać się ruszać?

Nie. Ból nie zawsze oznacza nowe uszkodzenie ani konieczność całkowitego odpoczynku. W wielu dolegliwościach korzystniejsze jest odpowiednie dostosowanie aktywności i stopniowe odbudowywanie tolerancji na obciążenie. Inaczej należy postępować po świeżym urazie, przy dużym obrzęku, blokowaniu, niestabilności, objawach infekcji lub innych sygnałach alarmowych.

Informacja medyczna

Treści zamieszczone na tej stronie mają charakter informacyjny i pomocniczy. Nie służą do samodzielnego rozpoznawania przyczyny bólu i nie zastępują indywidualnej konsultacji z lekarzem, fizjoterapeutą ani innym właściwym specjalistą.

Źródła merytoryczne

Potrzebujesz pomocy?

Umów wizytę